Is dat de exclusieve aandacht op minimal winning coalities?” 

“Nu D66 een blokkade heeft opgeworpen tegen de CU, is, in combinatie met de andere blokkades, een minimal winning coalitie uitgesloten. Een afspiegelingscollege, zoals LJMB voorstelt, is het andere uiteinde van de schaal. Een uiteinde waar op dit moment de politieke partijen niet voor zullen voelen. Maar er zijn natuurlijk ook tussenvormen mogelijk. Ik denk daarbij met name aan een coalitie waarin naast VVD, CDA en D66 zowel de Partij van de Arbeid als Groen Links zitten. Zo’n coalitie heeft het belangrijke voordeel dat GL en PvdA elkaar niet kunnen uitzuigen bij de volgende verkiezingen, zoals nu wel is gebeurd. Daarnaast komt er meer evenwicht in de coalitie tussen links/duurzaam en rechts dan wanneer slechts een van deze partijen aanschuift, waardoor stemmenverlies voor links bij de volgende verkiezingen ook kleiner wordt. Uit mijn simulaties van deze coalitie zal er een veel duurzamer beleid gevoerd gaan worden met hogere milieu-uitgaven, deels betaald door hogere milieubelastingen. Verder realiseren GL en PvdA samen minder denivellering, meer zekerheid voor werknemers en voorkomen een grotere rol voor markt in de zorg. Allemaal zaken die belangrijk zijn voor links. Waarom is deze variant nooit in de discussie geweest en denkt niemand daaraan? Is dat de exclusieve aandacht op minimal winning coalities?”

Model voorspelt coalitie zonder GroenLinks

Een gastbijdrage van prof.dr. Frans Stokman (RUG) over onderzoek dat hij verrichtte met Paul Lucardie, Jelle van der Knoop en Jelmer Draaijer. De formatie is inmiddels enige weken aan de gang. En het belooft een complexe formatie te worden. De VVD mag dan wel de grootste partij zijn gebleven, in het versplinterde parlement zijn er geen werkbare meerderheidscoalities te vormen zonder zowel het CDA als D66. Daarom nemen deze twee partijen minstens zo’n machtspositie in als de VVD en bepalen zij of het rechtsom, linksom of over de hele breedte gaat. Ons onderzoek wijst uit dat CDA en D66 veel meer van hun programma kunnen realiseren in een rechtse coalitie met de VVD en de ChristenUnie dan in de brede coalitie met GroenLinks waarover nu onderhandeld wordt. En dat geldt ook voor de VVD. Ook in een linkse coalitie halen CDA en D66 maar een beperkt aantal programmapunten binnen. D66 haalt alleen hun hoofdpunt ‘Onderwijs’ in alle drie coalities binnen, het CDA alleen hun hoofdpunt ‘Defensie’. Wij verwachten dan ook dat uiteindelijk een rechtse coalitie gevormd zal worden of, als ook dat mislukt, een minderheidscoalitie van CDA, D66 en VVD. Simulatie van onderhandelingen: Decide Deze conclusies zijn gebaseerd op een zorgvuldige inventarisatie door experts van de standpunten van alle politieke partijen op elf beslispunten en hun inschatting hoeveel belang zij bij elk beslispunt hebben om hun partijstandpunt te realiseren. Het relatieve gewicht van de partijen in de onderhandelingen wordt verder bepaald op basis van de stembusuitslag. Deze gegevens zijn gebruikt in een onderhandelingsmodel waarin standpunten worden uitgeruild, het zgn. decide-model. Wanneer twee partijen verschillen in het relatieve belang voor twee beslispunten en zij standpunten innemen aan weerzijden van de verwachte uitkomsten, kunnen zij een win-winsituatie creëren door hun standpunten uit te ruilen. Als alle mogelijke ruilen zijn gerealiseerd en de partijen nog niet allemaal dezelfde standpunten innemen, wordt een nieuwe ruilronde gesimuleerd. In die nieuwe ronde nemen de partijen beginstandpunten in die een gewogen gemiddelde zijn van hun standpunten aan het begin en einde van de vorige ronde. Het volledige rapport over de toepassing van het ruilmodel is hier te vinden. Het ruilmodel heeft in het verleden bewezen uitkomsten van complexe besluitvorming goed te kunnen voorspellen. Bij de vorige drie verkiezingen voorspelden wij steeds ongeveer 80 procent van de beslispunten goed. Ook de uitkomsten van de klimaatconferenties in Kopenhagen en Parijs werden goed voorspeld. Het is ook vele malen met succes toegepast voor strategische doeleinden van opdrachtgevers bij onderhandelingen in het bedrijfsleven en de politiek. Voorspelde uitkomsten per beleidsterrein Voor de drie onderzochte coalities zijn de voorspelde uitkomsten als volgt: Omschrijving van coalitie uitkomsten Beslispunten Rechts Links Breed AOW-leeftijd Huidige systeem met individuele keuze voor latere ingang Vanaf 65 mag maar met korting Huidige systeem met individuele keuze voor latere ingang Europa Meer Europees beleid maar geen federalisme Kerntaken versterken en geen Europees leger Meer Europees beleid maar geen federalisme Vreemdelingenbeleid Status quo handhaven Humaner beleid inzake vluchtelingen met kinderpardon Strengere eisen gezinshereniging; terugzenden mogelijk tot 7 jaar in aankomst Werk en zekerheid gezien vanuit werknemer Ontslagrecht versoepelen; geen verplichte verzekering voor zzp’ers Ontslag handhaven; verplichte verzekering voor zzp’ers Ontslagrecht versoepelen; geen verplichte verzekering voor zzp’ers Marktwerking zorg Meer markt (privaat kapitaal) met handhaving huidig eigen risico Marktwerking terugdraaien, centrale administratie, zorgverzekeraars aanvullend Status quo handhaven Defensie-uitgaven verhogen in M-euro’s 2.04    2.09   2.03 Milieubelasting verhogen in M-euro’s 4.20    8.14 10.15 Milieu-uitgaven verhogen in M-euro’s 0.49    2.35   2.28 Nivelleringseffecten van inkomenspolitiek op Gini-index 1.93  -7.66   1.56 Reductie omvang gaswinning in 2021 2.47 10.54 10.00 Extra onderwijsuitgaven in M-euro’s 3.71   3.80   3.68 Vier centrale conclusies Kijken we naar de relatieve nutsverliezen voor de partijen in de drie coalities, dan kunnen we het volgende concluderen: De Rechtse coalitie leidt tot een ongeveer gelijke verdeling van verliezen over de drie grote partijen daarin, maar de ChristenUnie weet minder van haar beleid te realiseren dan de andere partijen. Dit is een direct gevolg van de geringe omvang van de ChristenUnie ten opzichte van de andere drie partijen. Ook in de Linkse coalitie zijn de nutsverliezen mooi gelijk verdeeld over de partijen. Het meest weet de Partij van de Arbeid nog binnen te halen als gevolg van haar middenpositie tussen enerzijds de andere linkse partijen en anderzijds de overige drie partijen. Bij de coalitie Breed weet GroenLinks minder binnen te halen dan de drie andere partijen, staande voor een fundamenteel ander beleid dan de andere drie partijen op een aantal beslispunten. D66 en CDA zijn noodzakelijke partners in alle drie coalities. Voor beide partijen geldt dat coalitie Rechts substantieel aantrekkelijker is dan Links en Breed. Het zal niet verbazen dat GroenLinks een beter onderhandelingsresultaat krijgt in Links dan in Breed en dus Links zal prefereren. Voor de VVD geldt dat juist voor Rechts boven Breed.   Bron foto: Tweede Kamer der Staten-Generaal   Model voorspelt coalitie zonder GroenLinks

Grootste kans op rechtse coalitie

D66 en CDA nodig voor alle meerderheidscoalities 24 maart 2017 Wetenschappers van de Rijksuniversiteit Groningen laten zien dat het CDA acht en D66 zeven van elf belangrijkste beslispunten kunnen binnenhalen in een rechtse coalitie met de VVD en Christen Unie. Bij een coalitie met VVD en Groen Links lukt dat maar voor drie van de elf. Ook een linkse coalitie zonder VVD en met de SP is voor deze twee partijen minder gunstig. Extra onderwijsuitgaven is voor D66 zo belangrijk dat zij in elke coalitie haar standpunt weet binnen te halen. Om dezelfde reden zal het CDA haar standpunt over verhoging van de defensie uitgaven in elke coalitie weten af te dwingen. Maar dit gaat in een rechtse coalitie met VVD en CU veel minder ten koste van hun overige beleidspunten dan bij de andere twee coalities. Simulatieonderzoek Dit zijn enkele hoofdconclusies uit een uitgebreid simulatieonderzoek dat de Rijksuniversiteit Groningen en het aan haar gelieerde bureau Decide nu voor de vierde keer kort na Tweede Kamerverkiezingen uitbrengt. Bij de vorige drie verkiezingen voorspelden zij steeds 80 procent van de coalitieakkoorden goed. In hun rapport onderzoeken zij drie coalitieakkoorden op de 11 belangrijkste beslispunten, namelijk: ‘Rechts’, bestaande uit VVD, CDA, CU en D66, ‘Links’, bestaande uit SP, GL, PvdA, D66, CU en CDA en ‘Breed’, bestaande uit VVD, CDA, D66 en Groen Links. Fundamentele verschillen Uit hun modelmatig onderzoek blijkt verder dat het akkoord van Links fundamenteel verschilt van de andere twee akkoorden inzake het beleid rond de AOW-leeftijd, Werk en zekerheid, marktwerking in de zorg en nivelleringseffecten van de inkomenspolitiek. De verschillen tussen de coalitieakkoorden van Rechts en Breed zijn daarentegen veel kleiner, op het beleid rond marktwerking in de zorg en vreemdelingenbeleid na. Voor de omvang van de vermindering van de gaswinning en de milieubelasting zal het beleid van Breed meer lijken op dat van Links dan van Rechts. De onderzoekers concluderen dan ook dat in de coalitie Rechts zowel de VVD, CDA als D66 meer van hun beleidsprioriteiten kunnen realiseren dan in Breed. Daar staat tegenover dat zo’n coalitie erg kwetsbaar is door de nipte meerderheid van 76 zetels. Een coalitie met Groen Links heeft daarmee vergeleken een stabielere meerderheid dan Rechts. Omdat de VVD de grootste partij is zullen deze coalities eerst door de politiek worden onderzocht voordat Links zal worden onderzocht. Mislukt die laatste ook, dan is een minderheidskabinet de laatste redding. Meer informatie Het volledige rapport is te downloaden via de website van de RUG. Contact: Prof.dr. F.N. Stokman, telefoonnummer 06-22430123

Achteraf: VN Klimaattop 2015

Voorspellingen van de Klimaatconferentie Parijs in 2015 en van de coalitieakkoorden in 2017 In ons rapport van 16 oktober 2015 hebben wij met het decide-model voorspellingen gedaan over de uitkomsten van de klimaatconferentie in Parijs op 13 hoofdpunten. Nu hebben wij het decide-model weer gebruikt om op 11 hoofdpunten te voorspellen welke akkoorden te verwachten zijn bij drie mogelijke coalities: ‘Rechts’ (VVD, CDA, D’66 en CU), ‘Links’ (SP, GL, PvdA, D’66, CU, CDA) en ‘Breed’ (VVD, CDA, D66, GL). Het decide-model heeft in het verleden bewezen uitkomsten van complexe besluitvorming goed te kunnen voorspellen. Zo hebben wij het decide-model al vele malen met succes toegepast voor strategische doeleinden van de opdrachtgevers bij onderhandelingen in het bedrijfsleven en de politiek.  Daarnaast in uitgebreid wetenschappelijk onderzoek om aan te tonen dat het model toepasbaar is in zeer gecompliceerde besluitvormingsprocessen om daarin uitkomsten goed te voorspellen. Zo hebben wij al vóór de klimaatconferentie in Kopenhagen voorspeld dat die conferentie NIET zou slagen, ondanks het breed levende optimisme in de wereld dat er wel een nieuw klimaatakkoord zou komen. Wij konden precies aangeven op elke twee hoofdpunten er geen overeenstemming zou komen: namelijk of het nieuwe akkoord al dan niet een aanvulling op het Kyoto-verdrag diende te zijn en of de effecten van de maatregelen in India en China al of niet ‘Measurable, Reliable and Verifiable (MRV)’ dienden te zijn. De voorspellingen van het Parijs-akkoord met het decide-model zijn vergeleken met de uitkomsten van het akkoord. Deze voorspellingen zijn vergeleken met voorspellingen van een 30-tal klimaatexperts en een Amerikaans model. Klimaatexperts zijn alleen gevraagd de uitkomsten op 13 controversiële beslispunten te voorspellen. Dat betekent dat hun voorspelling niets zegt over het proces hoe men tot die uitkomsten komt. Het Amerikaanse model van Prof. Bueno de Mesquita en het decide-model doen dat laatste wel. Het Amerikaanse model veronderstelt dat over elk beslispunt onafhankelijk van de andere beslispunten wordt onderhandeld. Het decide–model daarentegen veronderstelt dat standpunten over de beslispunten worden uitgeruild. Onderhandelende partijen zijn dan bereid concessies te doen op beslispunten die zij minder belangrijk vinden tegenover concessies van de tegenpartij op beslispunten die zij erg belangrijk vinden. Zo kon met het decide-model worden vastgesteld dat die ruilen in Parijs vooral plaats vonden binnen drie beleidsterreinen: het inhoudelijke domein, de financiële verplichtingen en de ambities voor 2050 en 2100. Dat leverde de beste voorspellingen op.[1] Nu voor de vierde keer voorspellen we weer binnen een paar dagen na de Tweede Kamerverkiezingen coalitieakkoorden van meerderheidscoalities. Bij de vorige drie verkiezingen voorspelden wij steeds ongeveer 80 procent van de beslispunten goed. Ook nu hebben wij al vóór de verkiezingen de standpunten van alle politieke partijen op 11 beslispunten met experts geïnventariseerd en hoeveel belang zij bij elk beslispunt hebben om hun partijstandpunt te realiseren. Na de verkiezingen kunnen we het gewicht van de partijen bepalen via de stembusuitslag. Op basis hiervan hebben wij drie coalitieakkoorden onderzocht. De VVD speelt als grootste partij een belangrijke rol binnen twee van de drie coalities, maar wellicht belangrijker is nog dat er geen meerderheidscoalitie te vormen is zonder zowel D66 als het CDA. Hun keuze bepaalt uiteindelijk welke coalitie daadwerkelijk gevormd gaat worden. Onze resultaten wijzen uit dat zij in de coalitie met VVD en CU (de coalitie ‘Rechts’) aanzienlijk meer van hun beleidspunten kunnen realiseren dan in de brede coalitie met Groen Links (de coalitie ‘Breed’) of in een linkse coalitie (de coalitie ‘Links’).  Daar staat tegenover dat de coalitie ‘Rechts’ kwetsbaar is wegens de zeer krappe meerderheid van 76 zetels in de Tweede Kamer. De sterkte van het decide-model ligt echter vooral in de voorspellingen van de akkoorden, minder in de vraag welke coalitie het uiteindelijk wordt. [1] Detlef F. Sprinz, Bruce Bueno de Mesquita, Steffen Kallbekken, Frans Stokman, Håkon Sælen and Robert Thomson,  Predicting Paris: Multi-Method Approaches to Forecast the Outcomes of Global Climate Negotiations, Politics and Governance, Volume 4, 2016, Pag. 172-187    

Parijs klimaattop

Vooraf: VN Klimaattop Parijs 2015

Elke klimaat-top is wederom een complex geheel van inhoudelijke en politieke (positionele) standpunten. Onder leiding van de VN moet hier dan een verdrag tot stand komen wat de wereld echt verder helpt in de aanpak van de klimaatveranderingen. Decide, dochteronderneming van dutch, heeft onderleiding van Professor Frans Stokman van de Rijksuniversiteit van Groningen al jaren geleden een model ontwikkelt wat de gevolgen van dit soort complexe onderhandelingen inzichtelijk kan maken. Voordeel is natuurlijk dat op basis van dit simulatie-model veel sneller en doeltreffender tot oplossingen gekomen kan worden. Het model heeft al ruim een decennium zijn kracht bewezen, ook in het voorspellen van de uitkomsten van een klimaattop. Over de vorige klimaattop in Kopenhagen wist het model vooraf al te melden dat deze zou mislukken omdat er geen overeenstemming kon worden bereikt op twee controversiële hoofdpunten. Over de aanstaande klimaattop in Parijs is Prof. Stokman positiever gestemd. Op drie van de dertien hoofdpunten van een verdrag is het moeilijk en onzeker of er overeenstemming bereikt kan worden. In het rapport wordt aangegeven hoe dit tot stand gebracht kan worden. Hoe precies kan je hier teruglezen. Meer weten? Of zelf een keer het model inzetten? Bel of mail met Meino Zandwijk